ΠΡΟΣΦΑΤΑ

Κίνητρα: πώς μπορούμε να τα κρατάμε ζωντανά;

Thursday, August 23, 2018
Υπάρχουν στιγμές στη ζωή μας οι οποίες είναι λίγο καλύτερες από κάποιες άλλες και στιγμές οι οποίες είναι πιο σκοτεινές. Πώς μπορούμε να κρατάμε τα κίνητρα μας ζωντανά και να μην ξεθυμαίνουν μέσα στον χρόνο ή μπροστά στα εμπόδια;

Μία ομάδα ερευνητών από τα Πανεπιστήμια του Γουίνιπεγκ και της Μανιτόμπα στον Καναδά, προσπάθησαν να βρουν εκείνη τη “μυστική συνταγή”, η οποία μπορεί να μας κρατάει δυνατούς, γεμάτους θέληση και πιστούς στην επίτευξη των στόχων μας, μέχρι το τέλος.


Για τον σκοπό αυτό, πραγματοποίησαν μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Consumer Psychology.

Με τη μελέτη, οι ερευνητές θέλησαν να ελέγξουν την υπόθεσή τους ότι τα κίνητρα που λειτουργούν καλύτερα, αλλάζουν καθώς επιτυγχάνεται πρόοδος και πλησιάζει η επίτευξη του εκάστοτε στόχου.

Η πρόβλεψη των ερευνητών ήταν ότι από τη στιγμή που θέτουμε έναν στόχο και κατά τη διάρκεια της πρώτης περιόδου μετά την απόφασή μας να τον κυνηγήσουμε, τα κίνητρα που μας βοηθούν να μείνουμε πιστοί στο όραμά μας είναι θετικά, ενώ όσο κάνουμε βήματα εξέλιξης προς την επίτευξή του, τα κίνητρα που δουλεύουν καλύτερα είναι αρνητικά.

Πώς αλλάζουν τα κίνητρα στην αρχή και στο φινάλε μίας προσπάθειας

Πραγματοποιώντας πέντε πειράματα για να ελέγξουν την πρόβλεψή τους, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι είχαν δίκαιο και ότι ο μηχανισμός κινήτρων άλλαζε από έναν "προώθησης" σε έναν "πρόληψης", καθώς οι συμμετέχοντες πλησίαζαν τον στόχο τους.

Ειδικότερα, τα αποτελέσματα των εν λόγω πειραμάτων έδειξαν ότι κατά τα πρώτα στάδια της επιδίωξης ενός στόχου, οι συμμετέχοντες έβρισκαν κίνητρα στις ελπίδες, τις προσδοκίες και τις θετικές πτυχές του εκάστοτε επιθυμητού αποτελέσματος, ενώ προς το τέλος, το κίνητρό τους ήταν οι ευθύνες, τα καθήκοντα και η επιθυμία τους να αποφύγουν κάτι αρνητικό.

Για παράδειγμα, οι άνθρωποι που προσπαθούν να χάσουν κιλά, στα αρχικά στάδια της προσπάθειας, φαντάζονται περισσότερο ευχάριστα πράγματα ως κίνητρα, όπως π.χ. την εμφάνισή τους με λιγότερα κιλά ή τον εαυτό τους να φοράει νέα ρούχα. Η τακτική έχει ως αποτέλεσμα να προωθούνται θετικές συμπεριφορές, όπως η περισσότερη άσκηση ή η προσθήκη φρούτων στη διατροφή.

Οι ίδιοι άνθρωποι, πλησιάζοντας τον στόχο τους, βρίσκουν κίνητρα σκεπτόμενοι περισσότερο δυσάρεστα πράγματα, όπως η απογοήτευση που θα νιώσουν αν δεν αλλάξει η εμφάνισή τους ή αν δεν χωράνε σε νέα ρούχα. Αυτή η τακτική έχει ως αποτέλεσμα να προλαμβάνονται αρνητικές συμπεριφορές, όπως η κατανάλωση γλυκών και η καθιστική ζωή.

Η σημασία του σημείου αναφοράς

Οι ερευνητές σημειώνουν ότι υπάρχει λόγος για την παραπάνω αλλαγή κινήτρων.

Όπως έδειξαν προηγούμενες έρευνες, όταν ξεκινάμε να δουλεύουμε σε έναν νέο στόχο, στηριζόμαστε στην αρχική μας κατάσταση ως σημείο αναφοράς, με το οποίο συγκρίνουμε ό,τι πετυχαίνουμε για να αξιολογούμε την πρόοδό μας. Με αυτόν τον τρόπο, αντιλαμβανόμαστε πόσα πετύχαμε, γεγονός που τροφοδοτεί τη "δίψα" μας να συνεχίσουμε να δρούμε για να προωθήσουμε τον στόχο μας.

Όσο πλησιάζουμε, όμως, τον στόχο μας και αυτός γίνεται πιο ορατός, έχουμε ένα νέο σημείο αναφοράς: την επιθυμητή τελική μας κατάσταση. Συγκρίνοντας ό,τι έχουμε πετύχει με όσα θα θέλαμε να έχουμε πετύχει, αντιλαμβανόμαστε πόσα δεν καταφέραμε ακόμα, γεγονός που τροφοδοτεί την αγωνία μας για αποτυχία και μας ωθεί να υιοθετήσουμε προληπτική στάση.

Πώς μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει τη νέα γνώση;

Οι ερευνητές ελπίζουν ότι οι άνθρωποι μπορούν να εφαρμόσουν στην πράξη τα παραπάνω ευρήματα, ώστε να πραγματοποιήσουν τους προσωπικούς και επαγγελματικούς στόχους τους, όπως δήλωσε η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Γουίνιπεγκ, Δρ Olya Bullard, σε σχετικό δελτίο τύπου.

Ορισμένοι από εμάς μπορούμε να επικεντρωνόμαστε εύκολα στα κίνητρα προώθησης και έτσι είμαστε ικανοί να ξεκινάμε με ευκολία την προσπάθεια για να πετύχουμε έναν στόχο, αλλά δεν μπορούμε να δώσουμε βάση στα κίνητρα πρόληψης, με αποτέλεσμα να δυσκολευόμαστε να ολοκληρώσουμε την προσπάθειά μας. Για άλλους, μπορεί να ισχύει το ακριβώς αντίθετο.

Η εν λόγω μελέτη υποδεικνύει ότι όλοι θα έπρεπε να ξεκινούν τη διαδρομή μέχρι την επίτευξη ενός στόχου, σκεπτόμενοι τα θετικά στοιχεία και την ευχαρίστηση που θα αποκομίσουν από αυτόν, ενώ στην πορεία θα έπρεπε να υιοθετούν στρατηγικές αποφυγής λαθών, σκεπτόμενοι τα αρνητικά πράγματα που θέλουν να αποτρέψουν.

Έτοιμοι για νέες επιτυχίες, λοιπόν;

pathfinder.gr