ΠΡΟΣΦΑΤΑ

Ψυχραιμία: να οι 5 λόγοι που η ευτυχία έρχεται αργότερα στη ζωή

Friday, August 17, 2018
Πολλές φορές, ως ενήλικες, αναπολούμε τα παιδικά μας χρόνια, τα οποία ήταν λιγότερο κουραστικά και περισσότερο ανέμελα. Μία ειδικός εξηγεί γιατί η ευτυχία χάνεται και έρχεται ξανά καθώς μεγαλώνουμε.

Τα παιδιά και οι νεαροί ενήλικες (οι έφηβοι είναι άλλη ιστορία) αισθάνονται κατά κανόνα σχετικά ευτυχισμένοι, αλλά μετά τα 30, στην τέταρτη και πέμπτη δεκαετία της ζωής τους, οι άνθρωποι μοιάζουν ανίκανοι να βιώσουν μακροπρόθεσμη ευτυχία. Αν ανήκεις σε αυτό το ηλικιακό γκρουπ, το χειρότερο που έχεις να κάνεις είναι να αγχωθείς, αναζητώντας την ευτυχία "με το ζόρι".


Η Jolanta Burke, καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ανατολικού Λονδίνου, εξηγεί με άρθρο της στην ιστοσελίδα The Conversation, τους 5 λόγους οι οποίοι, τελικά, οδηγούν στην ευτυχία αργότερα στη ζωή.

Στις σύγχρονες κοινωνίες, γράφει η καθηγήτρια, οι ενήλικες έχουμε εμμονή με την ευτυχία, προσπαθώντας απεγνωσμένα να την πετύχουμε, αλλάζοντας αδιάκοπα δουλειές, σχέσεις και τρόπο ζωής. Ως αποτέλεσμα, οι τριαντάρηδες και σαραντάρηδες είναι σήμερα εκείνοι με τις μεγαλύτερες πιθανότητες να αναπτύξουν διαταραχές της διάθεσης και να χρησιμοποιούν αντικαταθλιπτικά. 

Η Burke σημειώνει πως έρευνες έχουν δείξει ότι το διαρκές κυνήγι της ευτυχίας οδηγεί -ειρωνικά- στη δυστυχία και συχνά, στη μοναξιά. Τι μπορεί να γίνει για αυτό; Η ειδικός προτείνει να χαλαρώσουμε και να αφήσουμε τη φύση να κάνει τη δουλειά της.

Όπως εξηγεί η Burke, υπάρχουν κάποιες φυσικές αλλαγές οι οποίες -ανεξαρτήτως προσωπικών διαφορών- συμβαίνουν στη διάρκεια της ζωής μας και επηρεάζουν την ευτυχία μας. Είναι χάρη σε αυτές τις αλλαγές που βιώνουμε υψηλά επίπεδα ευτυχίας ως εικοσάρηδες και χάρη σε αυτές η ευτυχία μας αρχίζει να μειώνεται στα 30 και να φτάνει στο ναδίρ της στα πρώτα χρόνια μετά τα 40.

Με άλλα λόγια, οι άνθρωποι μεταξύ 30 και 45 ετών ξοδεύουν πολύ χρόνο, ενέργεια και συναίσθημα για να πετύχουν κάτι το οποίο φυσιολογικά, έρχεται αργότερα στη ζωή. Αλλά τα νέα είναι καλά. Μετά τα 45, τα επίπεδα ευτυχίας αρχίζουν να ανεβαίνουν ξανά. Και από εκείνο το σημείο, κάθε μέρα που περνά αυξάνει τις πιθανότητές μας να ζήσουμε ευτυχισμένοι.

Η ευτυχία, δηλαδή, χάνεται και έρχεται ξανά καθώς μεγαλώνουμε. Για ποιους λόγους; Ιδού:

Η διαφορετική αντίληψη για τον χρόνο

Όπως σημειώνει η Burke, στις δυτικές κοινωνίες οι άνθρωποι τείνουν στις δεκαετίες των 20 και των 30 να περνούν τα χρόνια τους προσπαθώντας να δημιουργήσουν κάτι καλύτερο για το μέλλον. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας των 30 και τις αρχές εκείνης των 40 έρχονται αντιμέτωποι με δύο συνειδητοποιήσεις: δεν έχουν επιτύχει αυτά που ήλπιζαν και ο χρόνος τρέχει με γοργούς ρυθμούς.

Χρειάζεται χρόνος, για να χωνέψουμε ότι ο χρόνος τρέχει.

Οι επιλογές είναι δύο, συνεχίζει η Burke. Είτε ο πανικός είτε η προσαρμογή στις αλλαγές, αντλώντας δύναμη από ό,τι θετικό καταφέραμε μέχρι τότε. Οι περισσότεροι καταφέρνουμε να επιλέξουμε τη δεύτερη οδό και αυτή η επιλογή μας κάνει να αισθανόμαστε περισσότερο ασφαλείς και ευτυχισμένοι, καθώς προχωράμε στα επόμενα στάδια της ζωής.

Ο έλεγχος των συναισθημάτων

Όταν είμαστε νέοι, αφήνουμε τα συναισθήματά μας ανεξέλεγκτα. Το θετικό είναι ότι βιώνουμε τα θετικά στο μάξιμουμ. Το αρνητικό είναι ότι όσο πιο ψηλά φτάσουν τα θετικά συναισθήματα, τόσο πιο μεγάλη είναι η πτώση στα αρνητικά, όταν τα πράγματα στραβώσουν.

Χρειάζεται χρόνος για να μάθουμε να τα ελέγχουμε πραγματικά και είναι καθώς μπαίνουμε στα πρώτα “ήντα”, δηλαδή στη δεκαετία των 50, που γινόμαστε πιο σταθεροί και αρχίζουμε να κατακτάμε την ηρεμία στη ζωή μας. Η ηρεμία είναι ίσως το σημαντικότερο κομμάτι της "εξίσωσης της ευτυχίας". 

Επιπλέον, οι άνθρωποι που ελέγχουν τα συναισθήματά τους ξέρουν πώς να επιλέγουν όσα τους δημιουργούν θετικότητα και να αποφεύγουν τα αρνητικά. Ακόμα ένας λόγος που αισθανόμαστε ευτυχία μεγαλώνοντας.

Το "άλλο" κοινωνικό δίκτυο

Στη δεκαετία των 20 το κοινωνικό μας δίκτυο είναι "στα χάι του". Σε εκείνη την ηλικία, έρχονται στη ζωή μας διαρκώς νέοι άνθρωποι είτε ως φίλοι, είτε ως συνάδελφοι, είτε ως εραστές. Καθώς μπαίνουμε στη δεκαετία των 30, δεν έχουμε πια την ενέργεια να συντηρούμε τόσες σχέσεις και βλέπουμε, τότε, γνωστούς και φίλους να "εξαφανίζονται" από τη ζωή μας ταχύτατα.

Οι σχέσεις σε μεγαλύτερη ηλικία ίσως είναι λιγότερες, αλλά είναι κατά κανόνα πιο δυνατές.

Ενδεχομένως, το μικρότερο κοινωνικό δίκτυο να έχει για λίγο διάστημα αρνητικές επιπτώσεις στην ευημερία μας. Αλλά όσο μεγαλώνουμε γινόμαστε σοφότεροι και από τα 50 και έπειτα, δεν αντιλαμβανόμαστε μόνο πως όσοι είναι στη ζωή μας είναι εκείνοι για τους οποίους νοιαζόμαστε πραγματικά, αλλά αρχίζουμε μάλιστα να ενδυναμώνουμε και τους δεσμούς μαζί τους.

Οι ισχυρές σχέσεις με φίλους και οικογένεια είναι ένας άλλος σημαντικός παράγοντας για να είμαστε ευτυχισμένοι.

Η αντιμετώπιση των συμβάντων της ζωής

Είναι λογικό όσο μεγαλώνουμε, να βιώνουμε περισσότερα πράγματα -θετικά και αρνητικά. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι τόσο τα περισσότερα τραυματικά συμβάντα όσο και οι περισσότερες καθημερινές δυσκολίες μικρής κλίμακας συμβαίνουν στο μέσο της ζωής μας, γύρω στα 40.

Από εκείνο το σημείο και έπειτα, τα εμπόδια αρχίζουν να αραιώνουν και ο δρόμος της ζωής θυμίζει πάλι την "ανοιχτή λεωφόρο" που βλέπαμε στα 20 να ανοίγεται μπροστά μας. Αλλά ακόμα κι όταν έρθουν νέες αναποδιές, η εμπειρία που έχουμε συλλέξει μέχρι τότε, μας επιτρέπει να τα αντιμετωπίζουμε πιο αποτελεσματικά. Ως αποτέλεσμα, είναι πιο εύκολο να είμαστε ευτυχισμένοι.

Η σοφία της εμπειρίας

Η ικανότητα να προβλέπουμε, να γνωρίζουμε τι θα συμβεί σε ένα δεύτερο στάδιο, βλέποντας κάτι να εξελίσσεται, οδηγεί σε ένα από τα θετικότερα αισθήματα στη ζωή. Είναι αυτή που μας δίνει την αίσθηση της κυριαρχίας στο περιβάλλον και μας κάνει να αισθανόμαστε σιγουριά και ασφάλεια. 

Τα μάτια που έχουν δει πολλά, μπορούν να προβλέψουν περισσότερα.

Για να φτάσουμε στο σημείο, βέβαια, να μπορούμε να περιμένουμε το επόμενο βήμα πριν γίνει και να προβλέπουμε τις συνέπειες -θετικές ή αρνητικές- των πράξεών μας και των άλλων, χρειάζεται το πέρασμα του χρόνου, οι επαναλήψεις των ίδιων καταστάσεων, αυτό που λέμε "εμπειρία". Επομένως, αυτή η ικανότητα που φέρνει ευτυχία, κατακτάται αργότερα στη ζωή.

Μήπως, λοιπόν, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για την κατάκτηση της ευτυχίας; "Το καλό πράγμα αργεί να γίνει", όπως λέει η λαϊκή παροιμία. Πλέον, έχουμε 5 λόγους να πιστεύουμε πως θα έρθουν και καλύτερες ημέρες.